Internet zdążył już zamówić trumnę, wygrawerować napis „na polu inwestorskiej chwały zabity przez dźwignię” i wystawić rachunek za pogrzeb finansowany pożyczką WIBOR 6M+marża.

Historia ostatnich dni rzeczywiście wygląda efektownie.

Leopold Aschenbrenner - typ o nazwisku trudniejszym do wymówienia niż wybranie najlepszej kombinacji ETFów - uruchomił fundusz Situational Awareness w 2024 roku z kapitałem rzędu kilkuset milionów dolarów.

W maju 2026 roku fundusz miał:
– ponad 20 mld USD AUM,
– około +270% netto zysku od początku roku,
– ponad +1000% netto zysku od startu.

Na koniec czerwca wynik za pierwsze półrocze urósł do +439%.

Wall Street Journal określił całą machinę jako inwestycyjne imperium o skali 45 mld USD. Trzeba jednak uważać z tą liczbą: nie oznacza ona 45 mld dolarów czystego kapitału inwestorów. Reuters pisał o około 20 mld AUM, publicznym portfelu wartym około 16 mld i znacznej ekspozycji finansowanej lewarem.

Czyli standardowy pakiet premium wyglądał mniej więcej tak: 20 mld własnego i powierzonego kapitału, 45 mld machiny inwestycyjnej oraz risk management dostępny prawdopodobnie jako płatne DLC.

Potem przyszedł lipiec. Akcje związane z AI zaczęły spadać, pozycje Situational Awareness były znane rynkowi, short sellerzy dołożyli swoje trzy grosze, płynność wyschła, a wierzyciele zadzwonili, że byłoby fantastycznie, gdyby fundusz dostarczył więcej gotówki albo sprzedał aktywa.

Nie jest nawet pewne, czy formalnie uruchomiono klasyczne margin calle. Wiemy natomiast, że fundusz znalazł się pod presją pożyczkodawców i musiał szybko zmniejszyć ekspozycję. Większość publicznego portfela przejął Citadel, który pojawił się jak Punisher na wyprzedaży magazynu z bronią:
Frank Castle: Widzę, że sprzedajecie wszystko.
Leopold Aschenbrenner: Tak, ale fundamentalnie nadal wierzę w te aktywa.
Frank Castle: Świetnie. To będzie rabat fundamentalny czy likwidacyjny?

W efekcie z końcem lipca wartość portfela spadła o około 67%.

Komentatorzy ogłosili katastrofę, upadek legendy i potwierdzenie, że trzy rzeczy niszczą inteligentnych ludzi: laski, likier i lewar. Sam tak w emocjach napisałem chociaż w przypadku Aschenbrennera wyjątkowo pierwsze dwie pozycje z checklisty nie były nawet potrzebne.

Tylko później se usiadłem, sprawdziłem i wyszło mi, że jest pewien drobny problem.

Matematyka. Jeżeli fundusz zrobił w pierwszym półroczu +439%, to każde 100 dolarów zamieniło się w 539 dolarów. Spadek o 67% zostawia: 539 × 0,33 = około 178 dolarów. Czyli nawet po jednym z najbardziej spektakularnych miesięcznych drawdownów w historii fundusz pozostaje około 78–80% na plusie od początku 2026 roku.

Tak, strata 67% wygląda jak uderzenie przez pociąg. Ale pociąg zdążył się już tak rozpędzić że odrzucił ofiarę samym pędem i w efekcie złamała dwie ręce przy upadku.

Jeszcze ciekawiej wygląda szacunek od początku działalności. Na koniec maja fundusz raportował ponad +1000% netto od startu. Następnie, aby przejść z +270% YTD po maju do +439% po czerwcu, musiał zarobić w czerwcu około 46%. Po uwzględnieniu lipcowego spadku o 67% daje to orientacyjnie nadal ponad 5-krotność początkowej wartości jednostki, czyli około +430% od startu. To nie jest oficjalnie opublikowany wynik od powstania funduszu po lipcowej korekcie, lecz matematyczny dolny szacunek z ujawnionych stóp zwrotu.

Innymi słowy: Aschenbrenner nie zamienił 250 mln dolarów w zero. Zamienił kilkaset milionów w wielomiliardowy fundusz, osiągnął wyniki, przy których Warren Buffett wygląda przez chwilę jak właściciel lokaty bankowej, a następnie oddał ogromną część zysku, ponieważ uznał, że normalny poziom trudności jest dla ludzi bez wyobraźni.

Czy popełnił błąd? Według klasycznych zasad zarządzania ryzykiem oczywiście.

Nie wystarczy mieć rację co do AI w perspektywie pięciu lat. Trzeba jeszcze skonstruować portfel tak, aby przeżyć pięć tygodni, podczas których rynek postanowi sprawdzić, czy naprawdę masz stalową linię kredytową, czy tylko stalowe nerwy .

Sam Aschenbrenner przyznał, że fundusz znalazł się bliżej trwałej utraty kapitału, niż uważał za dopuszczalne. To sugeruje, że nawet według jego własnej oceny rozmiar ryzyka przekroczył planowane granice. Ale istnieje też druga interpretacja.

Być może ten „hazard” był częściowo wkalkulowany. Młody zarządzający z wyjątkowo mocnym przekonaniem dotyczącym AI mógł świadomie uznać, że umiarkowany sukces niczego mu nie daje. Albo zbuduje jeden z największych nowych funduszy dekady, albo skończy jako przypis w książce o zarządzaniu ryzykiem.

Wybrał zakład o skrajnie asymetrycznym profilu. I przez długi czas wygrywał. Nawet teraz wygrywa z kretesem ale nie aż takim.

Najważniejsze pytanie brzmi czy jego inwestorzy są zadowoleni?

Według mnie są ale oczywiście nie wszyscy.

Ci, którzy weszli wcześnie, prawdopodobnie nadal siedzą na wielokrotności początkowego kapitału.

Ci, którzy wpłacili pieniądze przy wysokim NAV, tuż przed lipcową wyprzedażą, mogą być głęboko pod wodą i właśnie odkrywać, że określenie „fundusz o wysokiej tolerancji zmienności” oznacza czasem konieczność zaakceptowania szybkiego braku większości pieniędzy.

To jednocześnie studium geniuszu inwestycyjnego i braku marginesu bezpieczeństwa. Aschenbrenner ma zapewne rację co do kierunku, aktywów i przyszłości AI. Mógł przegrać jednak dlatego, że nie zostawił sobie wystarczającego miejsca na to, aby rynek nie był irracjonalny dłużej niż on wypłacalny.

Ale człowiek, który po spadku o 67% nadal jest około 80% na plusie w danym roku i prawdopodobnie kilkaset procent od początku działalności, nie jest inwestycyjnym trupem.

Dlatego pogłoski o inwestorskiej śmierci Leopolda Aschenbrennera są zdecydowanie przedwczesne.