
Z firmy odchodzą ludzie, których nazwiska pojawiają się w podręcznikach historii sztucznej inteligencji. Rynek reaguje tak, jak reaguje rynek, kiedy widzi kilka dramatycznych nagłówków naraz: najpierw sprzedaje, w między czasie okazuje się, że Buffett i Abel kupuje, a rynek zastanawia się, co właściwie w takim razie sprzedał.
Jak z wieloma newsami problem polega na według mnie na tym, że nagłówki do jednego worka z napisem: „EXODUS AI Z GOOGLE” wrzuciły kilka zupełnie różnych historii. Trochę jak w czasie Saaspokalipsy gdy w jednym worku na śmieci lądował zepsuty nabiał i świeżutki kawior. Exodus AI z Google to nie jest jedna historia. To są co najmniej trzy historie.
Zacznę więc od próby rekonstrukcji faktów, które zdają się wskazywać na dwie różne fale i trzy różne rodzaje odejść.
Fala pierwsza, czerwiec.
Noam Shazeer współautor architektury transformerów, czyli fundamentu, na którym stoi cała dzisiejsza generatywna sztuczna inteligencja, odchodzi do OpenAI. To z pewnością boli jak kop w jaja. Kop podwójny, bo Shazeer już raz z Google odszedł, wrócił za ciężkie miliardy, po czym wytrzymał niecałe dwa lata. To trochę jak powrót Cristiano Ronaldo do Manchesteru United: przez chwilę wszyscy krzyczą „HE’S BACK!”, a potem zaczyna się znacznie mniej instagramowa część historii.
Kilka dni później John Jumper, noblista, współtwórca AlphaFold, przechodzi do Anthropic. To też boli. Noblistów nie rekrutuje się na LinkedInie.
Efekt: najgorsza sesja GOOGL od roku. Minus 5% w jeden dzień.
Fala druga, sierpień.
Jeff Dean - pracownik numer 30, człowiek, który 27 lat temu budował technologiczny kręgosłup Google - odchodzi. Razem z nim Sanjay Ghemawat, Oriol Vinyals i Quoc Le.
Media: „EXODUS!” Kapitalizacja: „Aaaaaaa! Dajcie mi gruby sznur i ostrą brzytwę!” Warren Buffett: „Czekajcie, może przeczytajmy do końca?” (domysł autora nie cytat). Bo Dean nie przeszedł do OpenAI. Założył Discovery Loop - spółkę, która ma zająć się automatyzacją badań naukowych przy pomocy AI. Alphabet jest jej inwestorem założycielskim, a Google Cloud ma dostarczać infrastrukturę. To nadal jest utrata ogromnego kapitału ludzkiego wewnątrz Google. Nie ma sensu udawać, że Dean po prostu zmienił pokój na drugim piętrze.
Ale ekonomicznie jest to coś zupełnie innego niż transfer Shazeer’a do rywala. Tabela bólu, jako akcjonariusza u którego Alphabet jest największą pozycją portfelową i w który wierzę mniej więcej tak jak serwisy finansowe w SpaceX’a, wygląda tak: Shazeer - boli mocno. Jumper - boli. Dean i spółka – boli ale da się wytrzymać bo Alphabet ma udział w potencjalnym sukcesie ich nowego przedsięwzięcia. Rynek przez chwilę potraktował wszystkie te przypadki niemal tak samo i tutaj tworzy się pierwsza szczelina między kursem a wartością.
Drugi mit jaki wyłania się spomiędzy wierszy nagłówków brzmi: „Google zostało bez mózgów”. No nie. Demis Hassabis cofnął się z bieżącego zarządzania DeepMind na bardziej strategiczną pozycję i nadal pozostaje jednym z najważniejszych naukowców całej organizacji. Nadal prowadzi również Isomorphic Labs, które jest jednym z ciekawszych betów wewnątrz Alphabetu. Operacyjnie większą odpowiedzialność przejmuje Koray Kavukcuoglu (wymawiaj jak kawakogul z ustami pełnymi makaronu). To człowiek, który przez lata budował system od środka. Wall Street zdecydowanie bardziej lubi nazwiska, które dobrze wyglądają na pasku CNBC i można wypowiedzieć bez treści pokarmowych w ustach. Rewolucje technologiczne mają niestety gdzieś paski CNBC.
Nawet jeśli nie wiemy czy sukcesja jest niezagrożona to jednak nie możemy przesądzać, że alphabetowy projekt AI właśnie się rozpadł.
Wiemy za to dwie rzeczy.
Po pierwsze, Google od dwóch dekad jest akademią talentów AI dla całej branży. OpenAI powstało przy dużym udziale ludzi z Google. Anthropic też. Dziesiątki startupów są budowane przez ludzi, którzy wcześniej pracowali w Mountain View. Google szkoli swoich konkurentów od lat. Bardzo sportowe zachowanie, ja naprawdę nie rozumiem skąd te wszystkie zarzuty o praktyki monopolistyczne.
Po drugie, prawdziwy test sukcesji nie nazywa się „org chart”. Nazywa się Gemini. Jeżeli kolejne generacje modeli będą się opóźniały, przegrywały jakościowo i traciły adopcję, wtedy mamy problem organizacyjny. Nazwiska nie trenują modeli. Ale opóźnione modele mogą mówić coś o organizacji. Tylko właśnie, właściwie co mogą mówić?
Czy dla Alphabetu naprawdę najważniejsze jest to, czy Gemini Pro wygra wszystkie benchmarki świata? Czy Alphabet faktycznie musi brać udział w konkursie kto ma najdłuższego AI’a?
Do tego jeszcze wrócimy w zwyczajowej nagrodzie „dla tych co doczytali aż do tego miejsca”.
Natomiast zanim do tego wrócimy przeniesiemy się na chwilę do jednego z wielkich rywali Alphabet i poznajmy człowieka, który skomponował podkład muzyczny do exodusowej dramy Googla.
Ten człowiek to Satya Nadella, który wystąpił ostatnio w kilku rolach niczym aktor z Marvel Cinematic Universe, który za dostatecznie dużo pieniędzy chałturzy różne warianty samego siebie w jednej serii filmowej.
Rola pierwsza. Nadella-moralista (kreacja komiczna rodem z The Office)
W tej roli Nadella grzmi na X, że branża AI nie może straszyć ludzi utratą pracy, pożerać energii całych miast, wypijać wody dla całej Afryki, domagać się nowych elektrowni i jednocześnie oczekiwać, że społeczeństwo będzie jej bić brawo. To rozsądny argument. Nawet z ust prezesa jednej z największych firm technologicznych świata, która właśnie pożera terawaty energii, wypija wodę dla zachodniej Afryki, wydaje setki miliardów dolarów, żeby pozbawić ludzi pracy. Ale przecież w Marvelu Thanos też dobrze zdefiniował problem. Tylko rozwiązanie zaproponował kontrowersyjne.
Rola druga. Nadella-komiwojażer (domokrążca sprzedający tanio produkty udające luksusowe)
Druga teza Nadelli jest ważniejsza i chyba umyka zbyt wielu ludziom, którzy jarają się kolejnymi premierami OpenAI czy Claude’a i padła w jego ostatnim wywiadzie. Modele AI mają stać się towarem podstawowym. Nie luksusowym zegarkiem. Bardziej energią elektryczną, internetem albo… mąką. Nikt nie buduje renomy restauracji w oparciu o to, że ma najbardziej ekskluzywną mąkę pszenną typ 450. Mąka być dobra, dostępna i tania, korzystnie gdy nie ma w niej robaków. Wtedy też wartość przesunie się z modeli do infrastruktury i platform, które łączą przedsiębiorstwa z dowolnym modelem.
Rola trzecia. Nadella-strateg
Fakt, że tezę o tym, że „modele nie będą aż tak ważne”, wygłasza prezes firmy, której modele przegrywają już chyba nawet z Grokiem czy modelem Mety, którego nazwą nie zdążyłem sobie zaśmiecić głowy mógłby nawet wydać się zabawny. Ale nie jest gdy uświadomimy sobie, że wygłasza ją prezes firmy, która jest właścicielem platformy: Azure, Windows, Microsoft 365, GitHub, Copilot. Jeżeli modele stają się jak mąka to Microsoft może powiedzieć: „Fantastycznie. To my sprzedajemy Wam Microsoftmixa, piekarnik, zestaw noży do krojenia pieczywa i masło.” To jest klasyczne talking your own book. Co nie znaczy, że Nadella się myli. Znaczy tylko, że warto pamiętać, kto właśnie podbija stawkę i zapytać jakie faktycznie ma karty.
I tu wracamy do rzeczy, którą panika wokół odejść z Alphabet’u moim zdaniem kompletnie przeoczyła. Załóżmy na chwilę, że Nadella-komiwojażer i Nadella-strateg mają rację, według mnie mają. Modele stają się artykułem masowym (bo już się stają, ten artykuł powstał we współpracy z AI a dziesiątki innych to kopiuj wklej AI). Wygrywa infrastruktura. Wygrywa platforma.
Wygrywa… Sprawdźmy to... Google Cloud urósł w drugim kwartale o 82% rok do roku. Udziałem w rynku wciąż ustępuje AWS i Azure ale rozpycha się najmocniej. Backlog przekroczył pół biliona dolarów. Jednym z klientów jest między innymi Anthropic. Czyli firma, do której odchodzą ludzie Google’a, korzysta jednocześnie z infrastruktury Google. To jest bardzo specyficzny trójkąt, prawie konsensualny jak u swingersów. Żona spotyka się z kochankiem w hotelu męża ale to kochanek płaci za pokój.
No i Alphabet oprócz platformy ma jeszcze coś, czego nie należy ignorować: własne TPU. Nie oznacza to magicznego świata bez Nvidii. Oznacza natomiast możliwość ograniczania zależności od cudzej marży tam, gdzie workload da się przenieść na własne układy scalone.
Alphabet ma więc na ręku:
- własne modele,
- własne akceleratory,
- własną chmurę,
- własne produkty konsumenckie,
- i własne miejsce dystrybucji AI do miliardów ludzi.
Nawet jeśli nie jest to poker to na pewno są to bardzo mocne karty. Alphabet realizuje tezę Nadella-strateg Plus (takie modne w Polsce słowo, można dodać do wszystkiego). I tu właśnie cała moja teza, i powód dlaczego Alphabet jest największy w portfelu i przełamuje wszelkie zasady zarządzania ryzykiem, spina się zusammen do kupy. Bo pytanie nie brzmi już tylko: „Czy Alphabet ma jeszcze wystarczająco dużo geniuszy, żeby zbudować najlepszy model AI?” Właściwe pytanie brzmi: „Po co Alphabetowi właściwie potrzebny jest najlepszy model?” Zabawne, że to samo pytanie zdają się zadawać sobie Chińczycy tylko wstawiają: „Chinskiej Republice Ludowej” zamiast „Alphabetowi”.
Według mnie Alphabet nie musi wygrać konkursu na najdłuższego AI-a. Wystarczy mu AI przeciętnej długości. Oczywiście frontier research jest ważny. Alphabet nie może pozwolić sobie na technologiczne zacofanie. Ale z punktu widzenia akcjonariusza Alphabetu najważniejsze żeby AI nie zniszczyło Searcha. Bo największym aktywem Google nie jest model AI, nawet najdłuższy. Jest nim miejsce, do którego zwykły człowiek przychodzi i mówi: „Chcę coś wygooglować.” Albo jeszcze lepiej: „Chcę coś wygooglować żeby to kupić.” Search to największa maszyna do monetyzacji intencji, jaką zbudował internet i generatywna AI jest dla niej jednocześnie największą szansą jak i największym zagrożeniem. Jeżeli użytkownik zamiast googlować zacznie „chatbotować”, „claudować” albo „kimować” (mam nadzieję, że nie bo to byłby hołd dla dynastii oprawców milionów Koreańczyków), Alphabet przegrywa nie tylko konkurs na najdłuższego AI. Alphabet traci moment intencji a moment intencji to właśnie ten moment, który od lat tworzy najwięcej wartości dla akcjonariuszy Alphabetu takich jak ja.
Dlatego Alphabet nie prowadzi wyścigu AI wyłącznie po to, żeby Sundar Pichai mógł wejść na scenę i powiedzieć: „Nasz benchmark jest o 1,7 dłuższy i o 0,90 droższy.”
Pewnie od takiego oświadczenia kurs poszedłby ze 10-30% na północ w jeden dzień problem w tym, że wartość wewnętrzna nie.
Alphabet musi przede wszystkim sprawić, żeby osiem miliardów ludzi na ziemi nie zastąpiło czasownika googlować jakimś innym. Nawet jeśli sama czynność googlowania za pięć lat będzie wyglądała zupełnie inaczej niż kilka linków sponsorowanych i cała reszta.
Moim zdaniem właśnie tutaj znajduje się jeden z najbardziej niedocenianych elementów strategii Alphabetu. Nie najbardziej efektowny Gemini PRO. Tylko niepozorny Gemini Flash. Model, który ma być: szybki, wystarczająco dobry, tani jak z Chin i możliwy do wsadzenia wszędzie.
Bo świat AI prawdopodobnie nie będzie potrzebował jednego boskiego modelu rozwiązującego teorię wszystkiego za każdym razem, kiedy użytkownik zapyta: „Jak przechowywać koperek?” Większość zapytań nie potrzebuje Skynetu. Większość pytań potrzebuje Doktora Google. Użytkownik ma przyjechać na miejsce. Trafić do najlepszej knajpy. Nie pomylić Austrii z Australią kupując bilety lotnicze. Gemini Flash ma odpowiadać właśnie na te potrzeby.
Jeżeli Nadella ma rację, że modele zmierzają w stronę artykułów codziennych to Alphabet nie powinno z tym walczyć. Alphabet powinno to przyspieszać. Tak jak Chińczycy zaczęli brutalnie obniżać koszt sztucznej inteligencji, Alphabet może odpowiedzieć: „Dobra. To robimy AI jeszcze taniej bo mamy jeszcze więcej przewag, na których i tak sobie zarobimy.” Nie dlatego, że innowacja cenowa jest super strategią. Dlatego, że Alphabet ma potężny biznes, który potrzebuje taniego AI. Gemini Flash nie musi być Château Lafite modeli językowych. Ma być mąką pszenną uniwersalną świata AI. Taką, której użyjesz do wszystkiego. Search? Flash. Android? Flash. Chrome? Flash. ChromeOS? Flash. YouTube? Flash. Workspace? Flash. Reklamy? Flash. Agent obsługujący mikroprzedsiębiorców? Flash. Funkcja, której użytkownik nawet nie skojarzy z AI bo po prostu pojawi się w aplikacji? Też Flash.
To jest według mnie potencjalnie dużo ważniejszy produkt dla ekonomiki Alphabetu niż kolejny frontier model kosztujący fortunę za milion tokenów i oddawany w ręce użytkowników na koszt dostawcy usługi.
Bo jeśli modele AI będą coraz tańsze to koszt obrony Search również będzie spadać!
Problem każdego biznesu sprowadza się do popularnego „najpierw masa, potem rzeźba”. OpenAI, Claude, chińskie modele, którym nigdy nie zaufam, ciągle robią masę. Alphabet może już robić rzeźbę. To fundamentalnie inna sytuacja niż w firmie, której całym produktem jest dostęp do modelu.
Jeżeli jesteś laboratorium AI, upowszechnienie twojego produktu brzmi jak komunikat z HoMM III: „Plaga! Twoja marża pomniejsza się!” Jeżeli jesteś Alphabetem, może brzmieć jak: „Astrologowie ogłaszają tydzień Alphabetu! Populacja twojego AI zwiększa się.” I dlatego Google jest jednym z niewielu dużych amerykańskich graczy, którzy mogą mieć ekonomiczny interes w tym, żeby AI stało się bardzo tanie. Bo Google nie musi zarabiać na samym modelu. Może zarabiać: na reklamie, na Cloud, na Workspace, na YouTube, na dystrybucji, na narzędziach, na API, na całym ekosystemie.
Tu wracamy do odejść pracowników. Bo o nich miał być ten post. Tak to jest istotne, czy Google nadal potrafi zatrzymywać wybitnych naukowców. Ale akcjonariusz powinien jeszcze uważniej patrzeć czy tryb AI utrzymuje i zwiększa liczbę zapytań? Czy użytkownicy pozostają w ekosystemie Google'a? Czy reklamy w nowych interfejsach AI da się monetyzować bez dewastacji UE? Czy koszt inference spada? Czy TPU rzeczywiście poprawiają ekonomikę obsługi AI na ogromnej skali? Czy Gemini Flash zaczyna być wdrażany i wypierać inne lekkie modele praktycznie wszędzie? Czy Cloud rośnie szybciej niż koszty infrastruktury?
Słowem czy cały gigantyczny capex zaczyna produkować owner earnings?
To tak w trzech słowach moja teza inwestycyjna na temat jedynej takiej spółki na świecie. Czy to znaczy „Kupuj Googla!”? Wstrzymaj konie. Na każdym kroku powtarzam, że jest różnica między najlepszą spółką a najlepszą ceną a obecna cena nie jest według mnie jeszcze najlepsza. Nawet po ostatnim exodusie. To nie jest porada inwestycyjna. Nie jestem doradcą inwestycyjnym, youtube’owym guru ani nawet absolwentem ekonomii. Jestem akcjonariuszem i moje kompetencje do udzielania porad inwestycyjnych są mniej więcej takie jak księdza do prowadzenia szkoły przedmałżeńskiej. Mniej więcej bo ja przynajmniej mam akcje, a ksiądz nie ma ani żony ani męża.
