Jedno z nich brzmiało: mały, nieefektywny i zapomniany przez instytucje rynek powinien być miejscem, gdzie dobre biznesy można znaleźć na niskich mnożnikach.

Otóż niekoniecznie.

Na NewConnect spokojnie znajdziecie spółki handlowane przy P/E 18, 25, a nawet 30+. Rynek alternatywny też ma swoich ulubieńców i najwyraźniej potrafi nakładać na nich całkiem solidne NewConnect premium.

Na razie dokładniej zbadałem dwa takie przypadki.

B-Act to szybko rosnąca firma inżynieryjno-konsultingowa, korzystająca m.in. z wielkich inwestycji infrastrukturalnych i publicznych. Backlog wygląda imponująco, perspektywy branży również. Problem w tym, że kiedy zacząłem sprawdzać biznes metodą informacji z niestandardowych źródeł wśród ludzi z branży, obraz stał się znacznie mniej kolorowy niż wynika to z raportów i komunikatów. Ot spółka jedna z wielu, taki był mniej więcej przekaz. Feedback branżowy i poziom obecnej ceny sprawiły, że margines bezpieczeństwa nie jest według mnie wystarczający.

Grupa Klepsydra jest jeszcze ciekawsza. To próba zbudowania polskiego odpowiednika pogrzebowego roll-upu: kupowanie lokalnych zakładów pogrzebowych, krematoriów i biznesów około-funeralnych, pozostawianie lokalnych marek i dokładanie efektów skali. Biznes niecykliczny (chyba, że brać pod uwagę pandemie), rynek w starzejącym się poleczenstwie rosnący, przejęcia na papierze dość sensowne. Model przypomina historię, na której dekady temu Peter Lynch zarobił na Service Corporation International. I chyba nie tylko ja widzę te podobieństwa bo P/E wynosi aż 30! Nieefektywny rynek również zauważył, że to ciekawa historia.

Do tego szybki wzrost przez przejęcia stawia znacznie ciekawsze pytanie: ile z rosnącej EBITDA naprawdę zamienia się w gotówkę dla akcjonariusza? Jeszcze pracuję nad odpowiedzią.

Obu spółkom poświęcę osobne materiały gdyż obie trafiają na watchlist ale nie przy obecnych kursach.

Przy okazji pojawiło mi się inne pytanie.

Skoro NewConnect potrafi wyceniać dobre historie na P/E 20–30, co dzieje się z takim biznesem po przejściu na rynek regulowany GPW?

Tak jak już pisałem wcześniej po przejrzeniu kilkunastu spółek dochodzę do wniosku, że na NewConnect P/E i fundamenty nie są często najciekawszym źródłem wiedzy o spółce. Czasami znacznie ciekawsze rzeczy dzieją się piętro niżej.

Na rynku regulowanym takim jak GPW istotne transakcje z podmiotami powiązanymi podlegają szczególnemu reżimowi prawnemu. NewConnect jest alternatywnym system obrotu, więc tego samego mechanizmu ex ante tutaj nie ma. Zostają Dobre Praktyki Spółek Notowanych na NewConnect. Kodeks dobrych praktyk ma zaś jedną niezwykle praktyczną cechę jest kodeksem dobrych praktyk nie norm prawnych. W dodatku nawet te praktyki są tu mniej rygorystyczne niż podobne regulacje na rynku regulowanym. Jest to pewien paradoks. Na GPW mamy analityków, instytucje, prasę fachową, kontroling społeczno-właścicielski na najwyższym poziomie. Na NewConnect mamy freefloat często w przedziale 20-30% i praktycznie żadnego nadzoru nad transakcjami z podmiotami powiązanymi. Kodeks Dobrych Praktyk nie jest dla mnie wystarczającym zabezpieczeniem informacyjnym akcjonariusza mniejszościowego, który z uwagi na swój charakter wymagałby jednak conajmniej takiej samej ochrony jak na rynku regulowanym.

Żeby nie być gołosłownym przykłady. Podczas researchu trafiłem już na spółkę, w której miliony złotych (kilkadziesiąt procent obrotów) wędrowały w formie pożyczek pomiędzy emitentem a podmiotami związanymi z jego głównym akcjonariuszem... Dokumenty pozwalały odtworzyć przepływy, ale dopiero po zestawieniu kilku lat raportów, kilku spółek (poza emitentem tylko prywatnych), z kilku lat, zaczynało być widać, dlaczego warto zadać kilka bardzo niewygodnych pytań IR. Nie zadałem bo stwierdziłem, że mojego szkoda czasu.

W innej spółce odkryłem coś jeszcze ciekawszego. Najważniejszy operacyjny biznes, ten, który przeciętny inwestor intuicyjnie utożsamiałby z działalnością giełdowej spółki, został sprzedany do podmiotu znajdującego się poza giełdową grupą. Właściciel tego podmiotu pozostaje nieznany. Emitent został z umowami IP i ekonomiczną relacją z operatorem, której zarząd nie ujawnia a właściciel akcji nie jest już właścicielem przedsiębiorstwa, które stanowiło sedno całej historii.

Obie sytuacje mogą być prawnie dopuszczalne. Obie inwestorsko są niepokojące. I właśnie dlatego ktoś na GPW powinien zadać sobie pytanie czy jednak nie rozszerzyć nieco kontroli nad NewConnect.

Bo coraz bardziej wygląda mi na to, że przewaga na NewConnect nie polega na znalezieniu P/E 7 zamiast P/E 20. Polega na ustaleniu, co właściwie znajduje się za tą spółką, komu naprawdę służą przepływy pieniężne i czy akcjonariusz mniejszościowy siedzi po tej samej stronie stołu co akcjonariusz kontrolujący spółkę.

Dlatego na rynku regulowanym analizę zaczynam od liczb. Na NewConnect zaczynam od KRS i CRBR. To niesamowite jak wiele redflagów może wyjść z prostego białego wywiadu.

Jeżeli już na tym etapie widzę podmioty, które mogą (choć oczywiście nie muszą) służyć transferowaniu części owner earnings poza akcjonariuszy mniejszościowych, przestaję patrzeć na screener i zaczynam zadawać pytania. Piszę do IR i proszę o wyjaśnienie przepływów, transakcji oraz ekonomicznego sensu całej konstrukcji.

Jeżeli odpowiedź mnie uspokaja wracam do analizy. Jeżeli nie spółkę odrzucam. Jeżeli dochodzę do wniosku, że w sumie nie chce być uspokajany, też odrzucam bez uprawiania inwestorskiej epistolografii.

Bez względu na ROE, ROI, EBITDA/EV czy inne rewelacyjne liczby. Bo świetny biznes jest świetną inwestycją tylko wtedy, kiedy jego owner earnings rzeczywiście należą do jego akcjonariuszy.