
Dla nieogarniętych – akcje OpenAI są w obrocie ale nie na rynku publicznym, czyt. giełdzie. Żeby zarobić 11 milionów dolarów trzeba około 1500 lat polskiej średniej krajowej, albo jakieś 40 lat dobrze prowadzonego IKE bez tracenia kasy na ETFy. Dla nich to była mała sprzedaż. 75 osób (ponad 10%) wykorzystało maksymalny limit transakcyjny w wysokości 30 milionów dolarów. Nomen omen limit ten został pod tę rundę sprzedaży podniesiony z 10 milionów tak bardzo insiderom zależało na wyjściu. Dane za Wall Street Journal.
Przedwczoraj pisałem o cyrkularnych dealach jako mechanice bańki AI. Dziś o czymś prostszym czyli o tym, co ci, którzy znają wartość AI, robią z własną ekspozycją na nieskończony wzrost i bogactwa, które według byków przyniesie.
Zdarzenie pierwsze: pracownicy biorą cash, póki dają
OpenAI w 2025 zgodnie z informacjami prasowymi spaliło 10 miliardów dolarów. Firma jest niedochodowa. Ma 1.15 biliona dolarów zobowiązań chmurowych. Ale w tym samym roku jej pracownicy potrafią zorganizować jednodniową rotację akcji wartych 6.6 miliarda dolarów do nowych inwestorów. Stosunek 2:3 między kasą, którą pracownicy wyciągnęli a roczną stratą operacyjną firmy…
Nabywców można się domyślać: SoftBank (ten, który zapłacił 47 miliardów za WeWork). Thrive Capital Joshuy Kushnera. Dragoneer. MGX, czyli państwowy fundusz Abu Zabi. I T. Rowe Price - który obsługuje plany emerytalne 401(k). Insiderzy wychodzą. Fundusze z Zatoki Perskiej i amerykańskie fundusze emerytalne wchodzą.
W tle eskalacja wyceny. Początek 2025: około 300 miliardów. Październik: 500 miliardów. Marzec 2026: 852 miliardy w nowej rundzie (wszystkie dane medialne). Wzrost prawie 3x w 12 miesięcy. A pracownicy zabierają żetony ze stołu przy każdej kolejnej możliwości, jakby to właśnie ta była tą ostatnią. Każdy taki sell to dla mnie mała deklaracja: „Wolę pewne 11 milionów dziś niż niepewne 30 milionów później”.
Zdarzenie drugie: zarząd Anthropic mówi, że żadnych transakcji nie będzie
11 maja 2026 – rownolegle z ujawnieniem przez WSJ powyżej opisanych isider sellingów - Anthropic publikuje aktualizację na stronie wsparcia. Tłumaczę, na ile to możliwe z uwagi na różne kultury prawne, wiernie: "Jakakolwiek sprzedaż lub transfer akcji Anthropic bez zgody zarządu jest bezwzględnie nieważna i nie zostanie uznana w księgach spółki."
Słowo kluczowe: bezwzględnie nieważna, nie wzruszalna, nie bezskuteczny. Różnica, którą każdy student prawa powinien rozpoznać. Bezskuteczna sprzedaż to taka transakcja, którą można konwalidować (uskutecznić), wzruszalna to taka, która miała miejsce ale była na tyle wadliwa, że są może ją unieważnić. Bezwzględnie nieważna to taka, która w ogóle nie wywołała żadnych skutków nawet bez ingerencji sądu. Kupujący nie nabywa żadnych praw. Sprzedający musi zwrócić kasę i zatrzymuje akcje.
O co chodzi Anthropic? O zaoranie rynku wtórnego. Listę nieautoryzowanych platform publikuje publicznie: Forge Global, Hiive (dwie największe regulowane giełdy prywatne), plus Open Door Partners, Unicorns Exchange, Pachamama, Lionheart Ventures, Sydecar, Upmarket. Wszystko, co tokenizowane. Dlaczego? Oficjalnie ryzyko oszustw. Nieoficjalnie może doszli do wniosku na zarządzie, że rozjazd między tym jak Anthropic wycenia siebie, a tym jak wycenia go rynek wtórny urósł do granic spekulacyjnej bańki.
Ostatnia runda Anthropic, zamknięta trzy miesiące temu z udziałem GIC i Coatue opiewała na wycenę 380 miliardów dolarów. To jest wycena, którą sama spółka uważa za uczciwą. Sama negocjowała tak z inwestorami instytucjonalnymi. Sama wpisała to do prospektu. Deklarowana wycena na Forge Global mniej więcej w tym samym czasie: 1 bilion. Jeden akcjonariusz oferował akcje przez Saints Capital przy cenie 1.15 biliona. Tokenizowane markets jak PreStocks i Ventuals doszły nawet do 1.6 biliona. Rozjazd 2.6 do 4.2x między tym, co Anthropic uważa za swoją uczciwą cenę wartość, a tym, co spekulacyjny rynek jest gotowy zapłacić. Jak ja czytam zakaz Anthropica? "Drogi rynku, twoja wycena jest na tyle absurdalna, że nie chcemy mieć z nią nic wspólnego a transakcje ją uwzględniające traktujemy tak jakby ich nigdy nie było."
To nie jest zwykła troska o inwestorów z rynku prywatnego. To smart money występujące z pełną stanowczością przeciwko własnej spekulacyjnej wycenie.
Dwie strony jednej monety
OpenAI: insiderzy wychodzą z akcji do gotówki. Sprzedają tak szybko, jak im na to zarząd OpenAI pozwala a nawet doprowadzają do potrojenia limitu transakcji, bo chcieli sprzedać jeszcze więcej.
Anthropic: zarząd deklaruje, że transakcje rynku wtórnego, które wyceniają go 3-4x powyżej tego na ile on sam się wycenia, będą z punktu widzenia prawnego traktowane jako bezwzględnie nieważne.
Dwa inne mechanizmy. Dla mnie wniosek podobny: ci, którzy najlepiej znają wewnętrzną wartość AI, są znacznie ostrożniejsi niż wskazują obecne bycze nastroje.
Pracownicy OpenAI nie sprzedawaliby akcji przy cenie rynkowej 500-852 miliardów gdyby byli przekonani, że za 5 lat ta wycena będzie dwukrotnie wyższa. Biorą kasę dziś, bo widzą stosunek ryzyka do nagrody i wybierają pewność.
Zarząd Anthropic nie blokuje transakcji na rynku prywatnym przy wycenach na poziomie 1-1.6 biliona bo uważa, że to uczciwa wycena. Zarząd mówi: nasza uczciwa cena to 380 miliardów reszta to halucynacje, których nie zamierzamy tolerować.
Historyczne paralele
Każda bańka ma podobne sygnały late-stage.
1999. Insider selling na NASDAQ osiąga rekordowe poziomy w drugiej połowie roku. Założyciele dot-comów próbują nawet obchodzić lock-upy. Okresu zakazu sprzedaży bezpośrednio po IPO. Sześć miesięcy później indeks zaczyna 30-miesięczne wykrwawianie -78%.
2007. Stephen Schwarzman organizuje IPO Blackstone i wyciąga setki milionów dolarów dla siebie. Kilka miesięcy później - problemy funduszy a później kryzys subprime. Schwarzman był insiderem, który widział, co się dzieje na rynku finansowym więc wziął kasę przy szczycie.
Zachowania insiderów nie pozwalają przewidzieć momentu pęknięcia bańki. Ale pokazują, że ludzie, którzy są najbliżej przepłacanych aktywów uważają obecną wycenę za optymalny moment wyjścia z inwestycji.
Co z tym zrobić
Retail nie ma jak kupić ani sprzedać OpenAI czy Anthropic bezpośrednio. Obie spółki są prywatne. Ale każdy retailowy inwestor w AI ma do nich pośrednią ekspozycję przez publiczne spółki, które są kontrahentami.
Microsoft posiada najszerszą ekspozycję na OpenAI przez inwestycje i kontrakty. Część backlogu Azure to zobowiązania OpenAI.
Nvidia obiecała zainwestować do 100 miliardów w OpenAI. Część przychodów Nvidii zależy od tego, czy OpenAI dotrzyma dotrzyma swoich przyszłych zobowiązań zakupowych.
Amazon zobowiązał się na 50 miliardów w OpenAI i 25 miliardów w Anthropic. Część przychodów AWS zależy od tego, czy obie spółki dotrzymają swoich zobowiązań.
Oracle ma 300-miliardowy kontrakt z OpenAI. Praktycznie cała teza inwestycyjna Oracle na 2026-2030 opiera się na tym kontrakcie.
Każdy z tych przepływów zakłada, że OpenAI i Anthropic w pięcioletnim horyzoncie dowiozą swoje zobowiązania. Pracownicy OpenAI i zarząd Anthropic zachowują się tak, jakby antycypowali tu jednak bardziej niedźwiedzi scenariusz.
Jeśli ja jako prywatny inwestor trzymam MSFT, NVDA, AMZN czy ORCL, to mam pośrednią ekspozycję na założenia, w które sami insiderzy zdają się powątpiewać. Nie znaczy to, że jutro sprzedaję. Znaczy, że wiem, na czym stoi pod-teza i pewnie w perspektywie kilku miesięcy będę musiał coś porotować.
Podsumowanie
Pisałem już o cyrkularnych dealach jako mechanice bańki. Pisałem o jeźdźcach rynkowej apokalipsy, których pojawienie się poprzedzi moim zdaniem pęknięcie bańki. Mechanika i teorie spiskowe to jedno. Wiedza, że tej mechanice nie wierzą sami uczestnicy, którzy swoimi działaniami podsycają moje teorie to drugie.
Pracownik OpenAI, który bierze 30 milionów gotówki zamiast trzymać akcje na zawsze - głosuje nogami. To trochę za duża kasa na dywersyfikację w stylu “Sprzedaję akcje, żeby wybudować wielki bunkier z jakuzzi”.
Zarząd Anthropic deklaruje, że wszystkie transakcje na rynku wtórnym uzna za bezwzględnie nieważne przy cenach przekraczających bilion dolarów– głosuje nogami.
Najprawdopodobniej nie będzie wielkiego krachu w przyszły wtorek ani czwartek. Może jednak będzie w najbliższym czasie kilkanaście tygodni wykrwawiania się indeksów, o którym pisałem przedwczoraj. Jeśli tak to przed nim powinien nastąpić okres, w którym ci którzy widzą najlepiej to, czego retail jeszcze nie widzi, będą wykonywać ruchy, których retail nie powinien ignorować. Ten okres zaczął się prawdopodobnie w październiku 2025 a w maju 2026 wszedł w nową fazę.
Mam około 40 procent portfela w różnych AI-zakładach. Nie uciekam do gotówki jutro. Ale czytam te dwie historie z większą uwagą niż jakąkolwiek prognozę analityków czy zapewnienia internetowych guru, że akceleracja AI będzie już trwała zawsze.
To nie jest porada inwestycyjna. To zwykła publicystyka.
- Oryginalny post z 13 maja 2026
