
Boisz się, że robiąc samodzielny stockpicking trafisz na spółkę, która przyniesie straty. Dlatego kupujesz ETFy, w których są wszystkie złe spółki, jakich sam pewnie byś nie wybrał. Płacisz za nie pełną cenę i jesteś ich dawcą kapitału. Być może m.in. dzięki Tobie właśnie nie wyleciały z indeksu chociaż powinny a inne dobre spółki nie trafią na niego chociaż powinny.
Jeśli inwestujesz w ETF-y i jest Ci z tym dobrze — okay, nic do Ciebie nie mam. Ale jeśli czytasz dalej, to na własne ryzyko. To tekst czysto publicystyczny bardziej o psychologii inwestowania niż o teoriach portfelowych i racjonalnego rynku. Nie porada inwestycyjna.
Jeśli mówisz sobie, że nie kupujesz pojedynczych spółek, bo “możesz źle wybrać i stracić pieniądze”. To według mnie okłamujesz się. Twój prawdziwy cel inwestycyjny to zapewnienie sobie alibi. Bo jak indeks poleci, powiesz: “rynek poleciał… cóż nie moja wina”. Jak już trochę w tym siedzisz dodasz: „promocja! Kupuję!” I dokupisz dziesiątki gówniantch spółek. Być może właśnie takich przez które indeks poleciał m.
Przy stockpockingu nie masz alibi. Jak Twoja spółka zbankrutuje musisz przyznać się do błędu a to może być ponad Twoje siły.
Jeśli natomiast mówisz sobie „kupuję indeks bo w długim terminie rynek rośnie” to wygoogluj sobie „Hendrik Bessembinder”. To taki profesor, który wziął wszystkie spółki notowane w USA po 1929 roku - ponad 26000 spółek! - i policzył (ta jasne… a ja dostanę Nobla z ekonomii, pewnie dał „super projekt” 40 studentom) ile z nich wygenerowało nadwyżkę nad zwykłymi bonami skarbowymi. Zgadniesz ile? Nie zgadniesz. 4%. Słownie CZTERY PROCENT. Jakieś 1100 spółek zapracowalo na to że „kupujesz indeks bo w długim terminie rynek rośnie”. Ale ustalił coś więcej. Zaledwie 41 spółek. Słownie CZTERDZIEŚCI JEDEN odpowiada za połowę wygenerowanej wartości netto! Analizował również dane globalne i potwierdził że zaledwie 86 spółek odpowiada za połowę globalnej kreacji bogactwa. Szok nie? Potraktuj to jako ciekawostkę do opowiedzenia znajomym przy grillu.
Co to znaczy w praktyce? Twój ETF nie rośnie bo Index rośnie tylko w tym indeksie garstka tytanów (Apple, Nucor, JPMorgan itp) dźwigają na ramionach całą resztę underperformerow, którzy są jak trzymanie gotówki w skarpecie albo gorszych. Którzy - to zaboli - są obecni w Twoim portfelu przez ekspozycję ETFową.
Wyobraź sobie taką sytuację. Siedzisz na Macu z kimś ze znajomych na Messengerze. Co tam na giełdzie:
- Dokupiłem-am ETF na SP500 bo korekta (rzecz się dzieje w marcu).
- A może kupisz Apple albo META. Tam to dopiero korekty.
- Apple!? META!? Przecież to akcje! To zbyt niebezpieczne.
Bracie! Siostro! Apple czy Meta to średnio jakieś 5-10% Twojego ETFa i lwi udział w jego wzroście.
Kupiłeś-aś i Apple’a i META tylko owiniętego w szary papier z kilkuset innych spółek. Z których nie wymienisz 10 trickerów nawet jakby Ci ktoś przystawił pistolet do głowy. W sumie głupio byłoby tak umrzeć.
ETFiarze śmieją się z CDFiarzy. Że hazard, że dawcy kapitału. To nie śmieszne. To smutne. Raz bo to prawda. Dwa bo to samo
można powiedzieć o ETFiarzach. Kupowanie ETF, do którego ktoś zapakował złoto, z żelazem, plastikiem i kupą to hazard. Tylko stawką nie jest depozyt. Stawką jest koszt alternatywny a w długim terminie to koszt znacznie wyższy niż przeciętny depozyt retailowego CDFiarza. Że CDFiarz dawca kapitału? A kim jest ETFiarz dla plastiku i kupy w worku, który właśnie kupił?
Mike Green - Strateg z Simplify Asset Management - mówi to od lat: pasywne inwestowanie pasożytuje na aktywnym.
Indeksator nie wycenia niczego. Po prostu kupuje wszystko jak leci. Dopóki jacyś „inni” robią jeszcze analizę fundamentalną, system działa. Ale gdy 60% kapitału idzie pasywnie i tylko 40% aktywnie wycenia, to powstaje pytanie: Kto właściwie nadal pilnuje, żeby ceny miały związek z fundamentami? Coraz mniej ludzi. Coraz mniejsze pieniądze. A reszta, czyli Ty TAK TY z ETF-em na DCA, po prostu kupuje wszystko nie patrząc ani na to co kupuje, ani ile tego kupuje, ani za ile.
Powiesz mi. No dobra ale ETF ma sens jeśli ktoś nie ma czasu żeby nauczyć się kilku wskaźników albo przeczytać 100 stron sprawozdania. No nie dobra. Wystarczyłoby wybrać 5-10 sensownych spółek, nawet najlepszych z tych które i tak już są w ETF, i je analizować. W erze AI? Teraz to już dla mnie no-excuses. Spróbuj tylko a pewnie już po pierwszych dwóch kwartałach powiesz „o kurde, to działa.” A potem? Nagle okaże się, że spadek kursu dobrze wybranych akcji cieszy Cię jeszcze bardziej niż spadek kursu ETFa, którego ktoś Ci dobrze sprzedał. Bo często ten spadek to też okazja tylko jeszcze większa.
Powiesz mi. No dobra ale psycha mi nie ogarnie -5% na spółce która sam/sama wybrałem-am, a fundamentaliści podobno nawet -40% i więcej trzymają albo uśredniają jak wierzą. No okay. Masz mnie. To chyba jedyny sensowny argument za ETF. Serio. Sensowny, nie obraźliwy. Dlatego pisałem na początku że to będzie o psychologii nie teorii. Tu w ogóle nie dyskutuję. Siedź w ETFach i masz w 100% moje uznanie i poparcie za uczciwość względem samego-ej siebie!
Ale ludzie, którzy kupują ETF bo się boją straty na papierze nie doczytali aż dotąd w majówkę. Oni oglądają finał Pucharu Polski albo Derby Anglii.
Ty to dalej czytasz.
Czyli już jakieś pół godziny temu pojawiło Ci się w głowie pytanie “a co, gdybym jednak…”. I pewnie pojawiło się dlatego, że Apple, Microsoft, Flex, może nawet INTEL (w zeszłe lato) to spółki, które i tak byś wybrał-a, gdybyś dał-a sobie pozwolenie. A tak masz je w portfelu od 8 lat w pakiecie z Paramountem czy Albemarle.
Pytanie nie brzmi: “czy potrafię wybrać dobrą spółkę?”
Pytanie brzmi: “czy potrafię żyć z tym, że czasem wybiorę złą spółkę wiedząc, że nikt jej nie wybrał za mnie?”
Bo to jest cała filozofia. Nie wiedza. Nie Excel. Nie wskaźniki. Odpowiedzialność.
Jest jedna mądrość Buffetta, który pojawia się rzadko a uznałem, że jest dobrym zwieńczeniem tego artykułu. Jeśli to naprawdę okazja to będzie aż krzyczeć. I to jest chyba clue fundamentalnej analizy. Nie szukać spółek, które są w momentum, nie szukać takich ze świetną alokacją kapitału, nie szukać spółek, które rynek bez podstaw odrzucił, nie szukać spółek wskaźnikowo tanich. Szukać takich, które spełniają chociaż jeden z tych warunków i do Ciebie krzyczą.
- Oryginalny post z dnia 1 maja 2026
