Warren Buffett oddał stery Berkshire Hathaway Gregowi Abelowi. Shantanu Narayen po osiemnastu latach zapowiedział odejście z fotela CEO Adobe. W JPMorgan Jamie Dimon jeszcze siedzi za biurkiem, ale plansza sukcesyjna jest już rozstawiona, figury obstawione i wiadomo kto stoi najbliżej tronu. 31 sierpnia 2026 roku, kończy się jeszcze jedna epoka.

Tim Cook ustępuje jako CEO Apple i zastąpi go John Ternus.

Można powiedzieć, że niedaleko pada jabłko od jabłoni bo Cook piętnaście lat temu sam dostał zadanie zastąpienia legendy a teraz odchodzi jako legenda.

Dzisiaj łatwo zapomnieć, czym Apple było w 2011 roku. Jobs nie był po prostu CEO. Był produktem, marketingiem, strategią, kulturą organizacyjną i religią korporacyjną w jednym czarnym golfie.

Kiedy Jobs wychodził na scenę, ludzie nie czekali na prezentację kwartalnych KPI. Czekali, aż pokaże im kawałek przyszłości, o którym jeszcze wczoraj nie wiedzieli, że jej potrzebują.

A potem przyszła ciężka choroba i stanowisko dostał Tim Cook. Człowiek, który obudzony w środku nocy z pewnością potrafiłby powiedzieć, ile kontenerów z iPhone’ami znajduje się obecnie między Shenzhen a Long Beach, ale aury rockmana biznesu nie miał.

Cook zrobił przede wszystkim jedną rozsądną rzecz na początek, nie spróbował zostać Steve’em Jobsem. Zamiast tego zaczął budować Apple, bez Steve’a Jobsa.

Powoli przekształcił Apple z producenta gadżetów technologicznych premium w gigantyczny ekosystem. Masz iPhone’a. Dokupujesz Watcha. Potem AirPodsy. Maca. Płacisz Apple Pay. Kupujesz aplikacje w App Store. Korzystasz z iCloud. Subskrybujesz kolejne usługi. Aż pewnego dnia orientujesz się, że zmiana iOS na inny system jest równie łatwa co zmiana orientacji seksualnej na kursie korygującym u fundamentalnych ewangelików.

Cook nie wymyślił tego wszystkiego od zera. Ale przez piętnaście lat zrobił z Apple organizację zdolną rozwijać ten system bez proroka, który raz w roku schodził z góry z nową cyfrową tablicą.

Przy okazji zrobil z Apple potężną drukarkę pieniędzy dla akcjonariuszy. Przez lata spółka odkupywała własne akcje w skali, przy której większość programów buyback wygląda jak opróżnianie basenu łyżeczką. To nie jest tak widowiskowe jak wyciągnięcie nowego iPhone’a z koperty ale ma w sobie elegancję, którą doceni niejeden inwestor.

Największym osiągnięciem Cooka może być Apple po Jobsie. Bo w 2011 roku inwestor posiadający akcje Apple musiał zadać sobie bardzo nieprzyjemne, fisherowskie pytanie: czy bez Steve’a Jobsa jest jeszcze sens trzymać te akcje?

Piętnaście lat później znamy odpowiedź. Apple okazało się kapelą, która daje radę pomimo zmiany frontmana.

To jest symptomatyczne bo dokładnie ten sam problem mamy dzisiaj w kilku największych spółkach świata.

Spróbujmy wyobrazić sobie Teslę bez Elona Muska. Albo SpaceX bez Elona Muska. Albo Meta bez Marka Zuckerberga.

Nie chodzi nawet o to, czy te firmy natychmiast przestałyby działać. Bardziej, ile z ich obecnej wartości wynika z organizacji, technologii, ludzi, procesów i przewag konkurencyjnych, a ile nadal siedzi w głowie jednego człowieka. To jest prawdziwe key-man risk.

Founder może być największą przewagą konkurencyjną przedsiębiorstwa i jednocześnie jego największym pojedynczym ryzykiem.

Najlepsi założyciele muszą więc w odpowiednim momencie wdrożyć ostatni istotny produkt: firmę, która potrafi istnieć bez nich.

Steve Jobs zdążył. Tim Cook właśnie kończy piętnastoletni eksperyment, który tego dowiódł.

Od jutra zaczyna się kolejny. Tym razem pytanie brzmi, czy Apple potrafi istnieć również bez Tima Cooka ale odpowiedź zdaje się być zdecydowanie mniej niepewna niż ostatnim razem. To również wielkie osiągnięcie Cooka.